Czerenin (928) to zapomniany szczyt w paśmie granicznym. Od kwietnia 1939 r. zbiegały się na nim granice Słowacji, Węgier i Polski, do czego doprowadziły wydarzenia po układzie monachijskim z 1938 r., czyli zajęcie Czechosłowacji przez Niemcy i Węgry oraz utworzenie Republiki Słowackiej. Od października 1939 r. był to już trójstyk granic Słowacji, Węgier i Generalnego Gubernatorstwa. Na niektórych słupkach granicznych nadal można znaleźć zachowaną literę D (Deutschland), czasem przekutą na P.

Ukryty w bukowym lesie trójstyk znajduje się nieco przed Czereninem, przy słupku granicznym 46/1, został ustawiony według przekazów przez Niemców w czasie okupacji. Wykonano go z piaskowca w formie ściętego ostrosłupa (o trójkątnej podstawie) osadzonego na cylindrycznym cokole. Jego część naziemna sięgała ok. 1,7 m, podziemna ok. 1 m. Był oznaczony literami S (Slovensko), M (Magyarország) i D.

Przez wiele lat obelisk ze śladami pocisków i pęknięty na trzy części leżał porzucony w zaroślach. W 2016 r. grupa pasjonatów lokalnej historii postawiła go na miejsce. Nie udało się jednak odnaleźć najwyższej i najcenniejszej części, zawierającej litery D, S, M.

Obecnie przez szczyt przebiega granica polsko-słowacka i szlaki turystyczne: polski niebieski szlak długodystansowy Rzeszów–Grybów oraz słowacki czerwony szlak graniczny (oba cieszące się raczej umiarkowaną popularnością wśród turystów i rzadko pokonywane w całości). Wędrując z Balnicy, można odnaleźć inne stare słupki graniczne, często powywracane i ukruszone, o nieregularnych kształtach – wyróżnia je wyryty krzyż wskazujący kierunek linii granicznej. Nie brakuje tu również pozostałości okopów z czasów I wojny światowej (np. przy słupku nr 46/6).

Granica państwa, którą poruszamy się ze stacji kolejki wąskotorowej w Balnicy, jest jednocześnie granicą Ciśniańsko-Wetlińskiego Parku Krajobrazowego oraz słowackiego rezerwatu Udava. W jego pobliżu stwierdzono występowanie bardzo rzadkiego orzełka włochatego.

Jak odnaleźć historyczny trójstyk granic?
Parking znajduje się w Woli Michowej przy pomniku Kurierów AK (w dolinie potoku Balniczka). Do celu dojdziemy w ok. 3.30 h (10 km). Do Balnicy kierujemy się za zielonymi znakami polsko-słowackiej ścieżki Udava–Solinka. Dalej na Czerenin poruszamy się niebieskim szlakiem. Powrót tą sama drogą (2.50 h).

Więcej nieznanych miejsc blisko natury znajdziesz w mojej nowej książce od Wydawnictwa Bezdroża pt. Dzikie Bieszczady. 100 nieznanych miejsc blisko natury. Jej premiera już 14 maja! Już dziś możesz zamówić ją na Empiku TUTAJ 🙂

Będę Ci wdzięczny za udostępnienie tego wpisu dalej!
Do zobaczenia na szlaku!
Martin Martinger